|
Niŝ
Eksciu pli pri suda serba urbo
Niŝ (Serbio)
 |
Niŝ, post Beogrado, la plej granda urbo de
Serbio, kuŝas sur la bordoj de la rivero Niŝava,
en la valo Niŝ, sur la alteco de 195 metroj
super la maro. Ĝi estas ĉirkaŭita per la
montaroj Svrljig, Suva, Mali Jastrebac kaj la
montoj Vinik kaj Gorica. |
La urbo troviĝas sur la kruciĝo de la plej gravaj
vojoj de Balkana duoninsulo kaj laŭ la geografia situo
en la mondo prezentas la krucvojon de Eŭropo. En Niŝ
kruciĝas kvin fervojan kaj ses regionaj vojoj. Krome,
Niŝ estas ekonomia, lerneja, saniga, kultura kaj sporta
centro de la sudorienta Serbio. La ĉirkaŭaĵo estas riĉa
per grejno, legomoj, fruktoj kaj aparte per vinberejoj.
| Dum la Dua mondmilito Niŝ estis grave
detruita. Ĝi estas bombardita proksimume 50
foje. Grandaj kompleksoj de loĝdomoj estis
detruitaj, same preskaŭ la tuta industrio. En
tiu situacio Niŝ estis liberigita la 14-an de
oktobro 1944. Dank'al la sindono de la urbanoj,
la industrio en la urbo estis rapide riparita
kaj oni komencis konstrui novajn fabrikojn. |
 |
.En Niŝ kruciĝas la magistraloj de Balkano. Tiuj
magistraloj estas atestantoj de malaperitaj epokoj el
kiuj ĉiu lasis siajn postsignojn en la vivo de la urbo
kaj kiuj formis ĝian historion. Ili kunligadis kaj
kunigadis la kulturojn kaj la popolojn, kaŭzis miksadon
de kulturoj sed pli ofte pasadis armeoj, militoj,
konkerantoj. Laŭ tiuj vojoj venadis kulturaj influoj por
antaŭromian kulturon pliriĉiĝi per la greka importo kaj
pli poste malnovan Naissus, la naskiĝurbo de
Konstantino Granda, fari la urbon de la
altevoluita kulturo kaj kultura kreiĝo kaj poste freŝigi
per la kulturo de slavaj gentoj... kaj plue... post la
influo de la juna feuda de serba ŝtato venigi ĝin al la
turka orienta kulturo plena je kontrastoj.
|
 |
Niŝ kolektadis kaj gardis la kulturan heredaĵon kies
postsignoj estas videblaj ankaŭ hodiaŭ en arkeologiaj
trovaĵoj en kulturaj monumentoj kaj historiaj
monumentoj. La elfosaĵoj trovitaj sur Bubanj, la mozaiko
en Brzi Brod, grandurbo kun freskoj en Jagodin Mala,
Ĉele-kula, ka Monumento sur Ĉegar, la
fortikaĵo, la monumento al la liberigintoj de Niŝ en la
centro de la urbo, la bustoj de la popolherooj, la muzeo
da la 12-a februaro - Crveni Krst kaj multaj aliaj estas
tre valora materialo.
Hodiaŭ laŭ valoj de Morava kaj Vardar, kaj ankaŭ tra
Niŝ, pasas aŭtovoj kiun konstruis la junularo de Serbio..
Eksciu pli pri caro Sankta
Konstantino Granda.
Eksciu pli pri origino de nomo
de E-societo "Ĉele-Kula";
|
Konstruinte la turon, turkoj ne kovris
ĝin por ke oni povu vidi ĝin el malproksimeco
kaj pro tio ĝin malbonigis la pluvoj kaj la suno.
Post la liberigo de Niŝ en la jaro 1878. la turo
estis barita kaj kovrita kaj dum la jaro 1892.
estis konstruita preĝejeto. |
..Multaj vojaĝantoj pasis apud la turo kaj enskribis
siajn impresojn. Inter ili estas ankaŭ la franca poeto
Lamartin. Ĉiuj vojaĝpriskribintoj kaj vojaĝintoj
enskribadis siajn impresojn kiujn al ili postlasis tiu
terurega objekto. La vojaĝpriskriboj estas plenaj je
kondamnoj de la turka vandalismo kaj je simpatioj al la
volo por liberigo de la serba popolo. Pro tio ĉe
Mitad-paŝo, dum lia regno en Niŝ, aperis la deziro
malkonstruigi la turon por malaperigi la barbarajn
postsignojn de liaj antaŭuloj. Sed tiun lian deziron
kontraŭis la turkoj el Niŝ. Per tio estis farita grava
komplezo al nia popolo, ĉar estis konservita monumento
unika en la mondo, kiu memorigas pri la malfacila
pasinteco. Ĉi tiu turo faris la impreson tute kontraŭan
al tio kiun deziris la turkoj. Serboj ne ektimis, sed
post kelkaj jaroj denove ekribelis kaj liberigis la
urbon en kiu troviĝas la monumento al ilia heroeco kaj
la vandaleco de la okupintoj.
http://www.espernis.org.yu/esperante.htm
|
• NIA PROJEKTO
